denizz

Geçen yıl bir araba kazası geçiren 20 yaşındaki Erol, sanki kazadan bu yana hiç değişmemişti. Erol’un görünüşü değişmemekle beraber davranışlarında değişme olmuştu. Genel olarak sakin ve kibar bir genç olan Erol, bazen öfkesini yenemeyip aniden patlayıveriyordu. Saldırgan davranışları yüzünden çoğu artık ondan uzak duruyordu. Erol üniversiteyi de bıraktı. Unutkanlıktan ve dikkatini bir yere toplayamamaktan yakınıyordu.
Geçen yıl arabasına sürücüsü hız yapmakta olan diğer bir araba çarpınca Erol’un başı alet tablosuna vurdu ve beyni zedelendi. O gün bugündür Erol artık eski Erol değildi. Her yıl kazalar veya başa isabet eden darbeler sonucu beyni zedelenen binlerce kişinin çoğu gibi Erol’da da kişilik ve davranış değişiklikleri olmuş ve beynin düşünme yeteneği zarar görmüştü.
Beyin zedelenmesi bedeni sakatlıklara da neden olabilir. Örneğin, yürümek zorlaşır veya olanaksızlaşır. Davranış bozuklukları olabilir. Kaza geçiren kişiler Erol gibi duygularını denetleyemez olurlar. Sabırsız ve atılgan olurlar; yaşantılarını planlayamaz ve düşüncelerini toparlayamaz olurlar veya unutkan olurlar. Bu sorunlar ileride kişisel ilişkilere zarar verir ve iş bulma olanaklarını etkiler.
Kazalar ve saldırı sonucu yaralanma yanında beyin zedelenmesine neden olan başka faktörler de vardır. Aşırı alkol kullanmak beyin dokularını tahrip eder, petrol ve kimyasal maddeleri koklamak, felç geçirmek, beyin tümörleri ve menenjit, ensefalit ve AİDS gibi enfeksiyon hastalıkları da beyinde tahribat yapar. Boğulma tehlikesi geçirmek veya uyuşturucu yüklenmesi de beyne yeterince oksijen gitmediğinden tahribat yapar Bu zedelenmeler beyni etkileyen zihinsel veya akıl hastalıklarından farklıdır.
Beyin zedelenmesi, kişileri, horca sallanan bebeklerde olduğu gibi, her yaşta etkilemekle birlikte daha çok gençler arasında yaygındır. Beyin zedelenmesi olaylarının %40′ı 17-25 yaş arasındaki kişilerde görülmektedir. Olayların genel nedeni trafik kazalarıdır.
Beyin zedelenmesini önleme yolları:
o Dikkatli araba kullanın. Hız sınırını aşmayın; içkiliyken araba kullanmayın uzun seyahatlerde sık sık arabayı durdurun ve dinlenin. Arabada her zaman emniyet kemerinizi takın ve arabadaki diğer yolcuların da emniyet kemerlerini bağlamış olmalarına dikkat edin.
o Yolda karşıdan karşıya geçerken dikkatli olun.
o Merdivenleri güvenceli kullanın ve işyerinde koruyucu giysiler giyin.
o Alkol kullanırken ölçüyü kaçırmayın
o Bisiklete binerken, paten veya benzeri aletlerle kayarken kask giyin.
o Kavgalardan uzak durun.
o Bebekleri sarsmayın, havalara atarak oynamayın. Beyinleri sallanır, kanama ve beyin tahribatı olabilir.